Kącik techniczny

Rzecz o Żarówkach

Istnieje wiele typów lamp – większych i mniejszych, wiszących i stojących, nowoczesnych i klasycznych, ale tak naprawdę sercem każdej lampy jest jedno: dobrze dobrane żarówki. Prawidłowy dobór żarówki do lampy gwarantuje uzyskanie dobrego efektu podczas gdy zły dobór żarówek może ten efekt wręcz zniwelować. Dlatego przed zakupieniem lampy do wnętrza zachęcamy Państwa do zapoznania się z krótkim poradnikiem, który w tym celu specjalnie przygotowaliśmy.

Na pewno pomoże on w doborze lamp i żarówek, a jeżeli nie mają Państwo czasu na techniczne dylematy, serdecznie zachęcamy do skorzystania z wiedzy naszych sprzedawców w tym zakresie. Jeśli przy zakupie podadzą nam Państwo wymiary pomieszczenia, które planują Państwo oświetlić i wskażą mniej więcej styl i zastosowanie lampy, dobierzemy parametry tak, żeby lampy świetnie się prezentowały i długo służyły, podkreślając jednocześnie styl wnętrza w Państwa domu.

Drużyna Casa Regal

Typy Żarówek

Zacznijmy od podstaw: co to jest żarówka? Pod pojęciem żarówki rozumiemy źródło światła elektrycznego, którego elementem świecącym jest włókno (drucik) z trudno topliwego materiału. Materiałem takim może być np. grafit, patyna czy obecnie stosowany wolfram. Nazwa żarówka jest skróconą wersją nazwy lampa żarowa, która czasem może również pojawiać się w opisach technicznych lamp.

Skoro już mamy jasność co do tego, co nam świeci, przejdźmy do podziału żarówek. Żarówki możemy podzielić ze względu na:

  • rodzaj światła – barwę oraz kąt padania światła
  • moc i ilość dostarczanego światła
  • mocowanie – typ i rodzaj gwintu (trzonka)

elektryczne źródła światła

Najczęściej spotykanymi żarówkami w naszych mieszkaniach są :

Tradycyjne żarówki żarowe
W tradycyjnych żarówkach włókno, które się żarzy pod wpływem prądu i daje światło, umieszczane jest w zamkniętym pojemniku (bańce, rurce) w którym panuje próżnia, albo wypełnionym mieszaniną gazów, w tym również szlachetnych.
Skuteczność świetlna żarówki zależy od temperatury żarnika. Jednak im wyższa jest jego temperatura, tym szybciej paruje materiał, z którego został wykonany drucik (najczęściej to wolfram), dochodzi do przewężeń i przepalenia. Przepalony wolfram osadza się na bańce żarówki w formie ciemnego nalotu, zabierając tym samym nieco światła. W żarówkach próżniowych żarnik osiąga temperaturę maximum 2600K.

ZALETY WADY
– równomierny strumień światła
– dobre odwzorowanie kolorów
– niska cena
– energochłonność
– krótka żywotność – 1tys. godzin
– emisja dwutlenku węgla do atmosfery
– klasa energetyczna D, E

Halogenowa odmiana żarówek
Specjalną odmianą żarówek gazowych są żarówki halogenowe, gdzie oprócz gazu obojętnego wprowadzony zostaje halogen (czyli fluorowiec, a najczęściej stosowanym jest jod). Halogeny tworzą związki chemiczne z parami wolframu: krążą one po bańce, a gdy rośnie ich temperatura przy zbliżaniu się do żarnika – następuje rozpad na jod i wolfram. W efekcie cząstki wyparowanego wolframu wracają do żarnika, a zjawisko nazwane zostało halogenowym cyklem regeneracyjnym. Do produkcji żarówek halogenowych używa się szkła kwarcowego z dodatkami które chroni przed szkodliwym promieniowaniem UV. Szkło kwarcowe jest odporniejsze na wyższe temperatury dlatego zastosowanie takiego materiału pozwala na zwiększenie temperatury żarnika do 3200K.

ZALETY WADY
– szybki zapłon
– jednolite niemigające światło
– możliwość stosowania ściemniaczy
– różnorodne trzonki
– zawiera filtr UV
– niska cena
– konieczność użycia transformatora przy wysokim napięciu
– żywotność 2-3 tys. godzin
– klasa energetyczna C

Świetlówka energooszczędna – kompaktowa
Do lamp wyładowczych zaliczymy takie typy lamp jak: lampy ksenonowe, w tym błyskowe, rtęciowe, kule plazmowe, lampy sodowe i najbardziej nam znane świetlówki oraz tzw. świetlówki kompaktowe (zwane też fluorescencyjnymi albo świetlówkami energooszczędnymi)
W świetlówkach światło tworzone jest przez luminofor, wzbudzany przez niewidzialne promieniowanie ultrafioletowe, powstające w wyniku wyładowania jarzeniowego w rurze. Wyładowania zachodzą między wolframowymi elektrodami zabudowanymi przy końcach rury. Rury wypełnione są oparami rtęci i argonem
Świetlówki mogą być proste (liniowe), kołowe, w kształcie litery U, ale także kompaktowe. Te tzw. kompaktowe lampy fluorescencyjne (nazywane niepoprawnie żarówkami energooszczędnymi) są zwykle zintegrowane z układem zapłonowym i stabilizującym.

ZALETY WADY
– niskie zużycie energii (65 do 80%)
– długa żywotność (8000 do nawet 20000 godzin
– możliwość doboru odpowiedniej barwy światła
– strumień świetlny niezależny od napięcia
– kąt padania światła 360*
– klasa energetyczna A lub B
– długie nagrzewanie
– gorsze odwzorowanie kolorów
– męczący oczy strumień świetlny
– spadek jasności światła wraz z upływem czasu
– zawartość rtęci

Lampy diodowe LED
Źródłem światła w lampach LED jest biała dioda elektroluminescencyjna, umieszczona w obudowie,co pozwala zastosować ją w oprawie oświetleniowej przeznaczonej dla żarówek.
Lampa zaliczana jest do półprzewodnikowych źródeł światła. Są oszczędnymi zamiennikami żarówek tradycyjnych, halogenów a także świetlówek.

ZALETY WADY
– wysoka sprawność świetlna, nawet 300 lumenów/W.
– natychmiastowy start.
– bardzo krótki czas osiągania pełnej jasności – poniżej 1 sekundy.
– bardzo dobre oddanie barw.
– niewielkie nagrzewanie się.
– różna barwa światła
– nie zawierają toksyn, w tym także rtęci.
– niewrażliwość na liczbę cyklów włączeń i wyłączeń.
– żywotność od około 30 do nawet 100 tysięcy godzin.
– zużycie energii o 90 % mniejsze niż żarówek tradycyjnych
– wysoka cena, która jednak szybko się zwraca
(z racji oszczędności energetycznych)
– wąski kąt padania światła

Mocowanie żarówek
(rodzaje gwintu, trzonka)

Oto 7 najczęściej spotykanych gwintów i trzonków w żarówkach w naszych mieszkaniach.

rodzaje gwinta

E27

Klasyczny, duży, wkręcany gwint określany jako „zwykła żarówka” lub „gwint normalny”. Żarówki z takim gwintem do tej pory są najpowszechniej stosowane w gospodarstwach domowych. Napięcie 230V

E14
Jest to tzw. „mała żarówka” lub „mały gwint”. Mniej popularna od gwintu E27. Również znajduje zastosowanie w gospodarstwach domowych. Spotykany zwykle w żarówkach o kształcie świecy lub kuli. Napięcie 230V

GU10
Jest to symbol mocowania bagnetowego, głównie dla żarówek halogenowych / spotów/ instalowanych np. w sufitach jako oświetlenie pomieszczeń . Często stosowane w plafonach i reflektorach do oświetlania punktowego. Napięcie 230V

G9
Mocowanie na wcisk Niezwykle małe wymiary lamp umożliwiają tworzenie nowych opraw o nowoczesnym wzornictwie. Napięcie 230V

G4
Wtyk mocowany na wcisk z tzw „wąskimi widełkami” Do oświetlenia dekoracyjnego lub dodatkowego. Napięcie 12V

MR16
Wtyk mocowany na wcisk z tzw „wąskimi widełkami” (6mm) Do oświetlania schodów, gablot, mebli. Napięcie 12V

MR11
Wtyk mocowany na wcisk z tzw „wąskimi widełkami”( 4mm). Do oświetlenia dekoracyjnego, ozdobnego. Napięcie 12V

 

Jakie światło daje żarówka?
(barwy światła, kąt padania światła)

img3

Wyróżniamy 3 barwy: biała ciepła, biała zimna i biała neutralna, która na wyrost nazywana jest często „biała naturalna” – tak naprawdę nie ma czegoś takiego jak barwa naturalna – jest to nazwa czysto marketingowa używana w handlu związanym z żarówkami LED. Temperatura barwowa podawana jest w jednostkach [K] czyli Kelwinach. Im więcej Kelwinów tym barwa zimniejsza.

Generalnie barwa ciepła, zimna czyt też neutralna, to temperatury barwowe koloru białego.
Barwa neutralna to teoretycznie coś pomiędzy barwą białą ciepłą, a białą zimną, jednak w praktyce jest jej zdecydowanie bliżej do barwy zimnej. Zwykłe żarówki miały temperaturę w zakresie 2700K – 2900K. Gdy pojawiły się źródła LED, pojawiła się możliwość tworzenia różnych temperatur barwowych. Do 3200K mamy do czynienia z barwą ciepłą, od 3300K do 4500K mamy do czynienia z barwą neutralną. Powyżej 4600K przyjmuje się, że mamy do czynienia z barwą zimną.

Jaką barwę wybrać?
Nie ma reguły – wszystko zależy od osobistych preferencji i rodzaju oświetlanego pomieszczenia. Przykładowo, światło o barwie ciepłej białej (2700 – 3200 K), posiada właściwości relaksacyjne, a pomieszczenie nim oświetlone sprawia wrażenie bardziej przytulnego. Nic więc dziwnego, że jest to najbardziej popularny kolor stosowany do oświetlenia wnętrza domu.
Jeśli jednak wolimy nowoczesne chłodniejsze światło, to należałoby wybrać oświetlenie o barwie neutralnej białej lub zimnej. Barwa neutralna biała pobudza do działania, pozwala zwiększyć skupienie, nie męcząc jednocześnie wzroku.
Barwa zimna natomiast szczególnie dobrze prezentuje się w modernistycznych jasnych wnętrzach, podkreślając dodatkowo ich charakter oraz wydobywając detale.

Doboru odpowiedniej barwy światła możemy dokonać według poniższego schematu:

Barwa ciepła – pokój dzienny, sypialnia, przedpokój, korytarz
Barwa neutralna – kuchnia, łazienka, biuro, sklep, galeria handlowa
Barwa zimna – magazyny, hale produkcyjne, modernistyczne wnętrza

Należy jednak pamiętać, że zaprezentowane powyżej przykłady nie są regułą, której trzeba się sztywno trzymać. Wiele zależy bowiem od konkretnych uwarunkowań oświetlanego pomieszczenia oraz indywidualnych preferencji użytkownika. Nic nie stoi także na przeszkodzie, aby oświetlenie o różnej barwie światła mieszać ze sobą. Na przykład, ciepłe białe światło jako główne źródło światła w kuchni oraz zimne światło jako oświetlenie blatu bądź innej przestrzeni roboczej.

Kąt świecenia żarówki
Światło emitowane o kącie świecenia 120º – jest bardzo rozproszone i słabe.
Światło emitowane o kącie świecenia 30º – jest skupione i skutecznie oświetla wnętrze, szczególnie z większej wysokości.

Wniosek taki, że im mniejszy kąt tym lepiej, dlatego zalecamy:
do oświetlenia sufitowego ( plafony, oczka) –żarówki o małym kącie świecenia tj. 25°-40°
do małych półek, wnęk, gablot – żarówki o kącie świecenia 60°-90°.
W klasycznych żarówkach kąt świecenia wynosi 180° -270°

img4

Jak dobrze oświetlić pomieszczenie?

Moc w Watach nie jest już najważniejsza
Przez całe dziesięciolecia skuteczność świetlna źródeł światła była oznaczana poprzez ich moc, co w przypadku oświetlenia LED ma drugorzędne znaczenie. Oświetlenie LED charakteryzuje się bardzo wysoką sprawnością energetyczną i przy tej samej mocy jest w stanie wyprodukować nieporównywalnie większą ilość światła niż tradycyjna żarówka. Żarówka marki LED o mocy 5W jest w stanie wyemitować strumień świetlny o wartości ok. 400lm, co odpowiada tradycyjnej żarówce o mocy 40W.
Jako, że dla większości konsumentów wciąż odniesieniem jest moc, na opakowaniach oświetlenia LED możemy znaleźć informację, jakiej tradycyjnej żarówki zamiennikiem jest dane źródło światła. Niestety wiele firm nadużywa niewiedzy swoich klientów i często wartości te są znacznie zawyżane.

Lumeny i strumień świetlny
Wraz z nadejściem technologii LED pojawiło się nowe pojęcie – lumeny. Czym są owe lumeny i dlaczego są tak ważne dla poprawnego doboru oświetlenia?
Lumen (lm) jest jednostką miary strumienia świetlnego, określającego ilość światła emitowanego przez dane źródło światła. Generalnie, im więcej lumenów tym więcej światła wytwarza dane źródło.

Ile lumenów potrzeba do optymalnego oświetlenia?
Nie ma jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Wiele zależy od szeregu czynników, takich jak wielkość i kształt pomieszczenia, wysokość sufitu, koloru ścian, wyposażenia i indywidualnych potrzeb użytkownika.

moc

Mądry wybór

Lampa to unikatowy element wystroju wnętrza, łączący wygląd z funkcjonalnością. Mamy nadzieję, że ten krótki przewodnik pomoże Państwu wybrać odpowiedni rodzaj światła do swojego wnętrza.

W trakcie wizyty w salonie, zachęcamy serdecznie do rozmowy ze sprzedawcą i podania mu wielkości oświetlanego pomieszczenia. Wszyscy nasi pracownicy mają praktyczne doświadczenie w branży oświetleniowej i chętnie rozjaśnią wszelkie wątpliwości. Zapraszamy!